‘मादाम कामा’नं भारतातल्या ब्रिटीश राजवटीला म्हटलं होतं मानवतेवर कलंक, प्रथमच फडकावला होता ‘राष्‍ट्रीय ध्‍वज’

पोलीसनामा ऑनलाइन टीम  –   श्रीमती भिकाजी जी रुस्तम कामा (मादाम कामा) भारतीय वंशाच्या पारशी नागरिक होत्या. ज्यांनी लंडन, जर्मनी आणि अमेरिकेचा प्रवास करून तेथे भारताच्या स्वातंत्र्याच्या बाजूने वातावरण निर्माण करण्याचे महत्त्वपूर्ण काम केले. इतकेच नाही तर 22 ऑगस्ट 1907 रोजी जर्मनीच्या स्टटगार्ट येथे झालेल्या 7 व्या आंतरराष्ट्रीय कॉंग्रेसमध्ये मादाम कामाने भारताचा पहिला राष्ट्रीय ध्वज फडकावला. तथापि, हा तिरंगा आज दिसत आहे तसा नव्हता. तथापि सध्याचा राष्ट्रीय ध्वज देखील कामा यांच्या ध्वजाशी बऱ्याच प्रमाणात मिळताजुळता होता.

राणाजी आणि कामाजींनी बनवलेला हा भारताचा पहिला तिरंगा राष्ट्रीय ध्वज गुजरातच्या भावनगरातील सरदारसिंह राणा यांचे नातू आणि भाजप नेते राजूभाई राणा यांच्या घरात आजही संरक्षित आहे. या ध्वजामध्ये विविध धर्मांच्या भावना आणि संस्कृती एकत्रित करण्याचा प्रयत्न केला गेला होता. इस्लाम, हिंदू आणि बौद्ध धर्माचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी हिरवा, पिवळा आणि लाल रंगाचा वापर केला गेला होता. तसेच, मध्यभागी देवनागरी लिपीमध्ये वंदे मातरम् लिहिलेले होते.

या अधिवेशनात त्या म्हणाल्या होत्या की, भारतात ब्रिटीश राजवट सुरू ठेवणे हे मानवतेच्या नावावर एक कलंक आहे. यामुळे भारताच्या हितांचे मोठे नुकसान होत आहे. येथे त्यांनी भारतीयांना स्वातंत्र्यासाठी पुढे जाण्याचे आवाहन केले आणि सांगितले की हिंदुस्थान हे हिंदुस्थानीयांचे आहे. येथे त्यांनी फडकावलेल्या ध्वजाचा थेट परिणाम इंग्रजांवर देखील झाला होता, हे त्यांच्यासाठी थेट आव्हान होते.

त्या पॅरिसहून वंदे मातरम् आणि तलवार पत्राचे प्रकाशन देखील करीत होत्या, जे तेथील स्थलांतरितांमध्ये खूप लोकप्रिय होते. मादाम कामा यांनी लंडनमध्ये दादा भाई नौरोजी यांची वैयक्तिक सचिव म्हणूनही काम पाहिले आहे. कामा यांचा जन्म एका श्रीमंत कुटुंबात झाला होता. असे असूनही, त्यांनी आपल्या जीवनातील आनंदांचा त्याग केला आणि परदेशात स्थायिक झालेल्या भारतीयांच्या हृदयात स्वातंत्र्याची भावना रुजवली. यासाठी त्यांना अनेक अडचणींना देखील सामोरे जावे लागले. भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी लढा देत असताना त्यांना बराच काळ निर्वासित आयुष्य व्यतीत करावे लागले होते तरीही त्यांनी स्वातंत्र्यासाठी आवाज उठविणे बंद केले नाही.

24 सप्टेंबर 1861 रोजी बॉम्बे येथील पारशी कुटुंबात जन्मलेल्या हुकामा मध्ये देशभक्ती आणि लोकांच्या सेवेची भावना लहानपणापासून होती. 1896 मध्ये जेव्हा मुंबईमध्ये प्लेगची समस्या उद्भवली तेव्हा त्यांनी आपल्या जीवाची पर्वा न करता रुग्णांची काळजी घेतली. मात्र, नंतर त्यांनाही या आजाराचा फटका बसला. त्यांची तब्येत बरी झाल्यावर त्यांना युरोपमध्ये उपचारासाठी जाण्याचा सल्ला देण्यात आला. 1902 मध्ये त्या लंडनमध्ये आल्या आणि ब्रिटीशांच्या राजवटीविरुद्ध आणि भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी झेंडा फडकावला.

मादाम कामाची लढाई केवळ ब्रिटीश राजवटीविरूद्ध नव्हती तर जगभर पसरलेल्या साम्राज्यवादाविरूद्ध होती. भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीचे महत्त्व त्यांना समजले. त्यांचे एकमेव लक्ष्य म्हणजे पूर्ण स्वातंत्र्य. संपूर्ण जगातून साम्राज्यवाद संपवावा अशी त्यांची इच्छा होती. त्यांचे सहकारी त्यांना भारतीय क्रांतीची जननी मानत; तर ब्रिटीश त्यांना एक कुख्यात स्त्री आणि धोकादायक अराजकतावादी क्रांतिकारी मानत होते. स्वातंत्र्याला जागृत करणार्‍या या महिलेचे जगातील बर्‍याच वर्तमानपत्रांनी आपल्या पृष्ठावर मथळे बनवले होते. जोन ऑफ आर्क सोबत त्यांचे चित्र फ्रेंच वर्तमानपत्रात दिसले होते जी एक मोठी घटना होती. 13 ऑगस्ट 1936 रोजी त्यांनी मुंबईत अखेरचा श्वास घेतला होता.

पोलीसनामा न्युज आता टेलीग्रामवर... आमचं चॅनेल (@policenamanews) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा. WhatsAPP

You might also like