भारतात चीनी उत्पादन ओळखणंच अवघड, बहिष्कार टाकणं कसं सोपं ?

नवी दिल्लीः वृत्तसंस्था – लद्दाखच्या सीमारेषेवर तणावावरून चीनी प्रॉडक्ट विरोधात विधान वाढत आहे परंतु खरं पाहिलं तर हे सत्य आहे त्यानुसार, आशियातील दोन दिग्गजांमध्ये व्यावसायिक संबंध हे कोणत्याही बॉयकॉटपेक्षा तुलनेत खूप मोठे आणि किचकट आहेत. चीनमध्ये भारतातील अवाढव्य गुंतवणूक पाहता, पहिली गोष्ट म्हणजे चीन म्हणजे काय आणि काय नाही. आणि मग त्याचा स्पर्धात्मक पर्याय ओळखणे खूप अवघड काम आहे.

चीनची तांत्रिक उपस्थिती
केवळ टेक स्पेसमध्ये चीनशी संबंधित गुंतवणूकीत अलिकडच्या काळात वाढ झाली आहे. गेटवे हाऊस या भारतीय काऊंसिल ऑन ग्लोबल रिलेशनशी संबंधित थिंक टॅंकने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालात चिनी तांत्रिक गुंतवणूकीचे भारतीय स्टार्टअपमध्ये 4 अब्ज डॉलर्स होते. भारतातील पहिल्या 30 युनिकॉर्न (1 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त किंमतीचे स्टार्टअप) पैकी 1 चिनी अर्थसहाय्यित आणि तंत्रज्ञानाद्वारे चालवल्या जातात. फेब्रुवारीमध्ये प्रकाशित झालेल्या या अहवालात चीनच्या निधीतून देण्यात आलेल्या 92 मोठ्या स्टार्टअपची यादी देण्यात आली आहे.

महत्त्वपूर्ण चिनी गुंतवणूक
धोरणात्मक गुंतवणूकीच्या माध्यमातून भारतीय व्यवसायात गुंतलेल्या आघाडीच्या चिनी कंपन्या अलिबाबा, टेंसेन्ट आणि बाईटडन्स आहेत. अलिबाबा समूहाने एकट्या बिग बास्केटमध्ये (25 कोटी डॉलर्स), पेटीएम डॉट कॉम ( 40 कोटी डॉलर्स), पेटीएम मॉल (15 कोटी डॉलर्स), जोमेटो (20 कोटी डॉलर्स), आणि स्नॅपडील (70 कोटी डॉलर्स) मध्ये गुंतवणूक केली आहे.

त्याचप्रमाणे, आणखी एक चिनी कंपनी टेंसेन्ट होल्डिंग्जने भारतीय कंपनींनी जसे की बायजू ( 5 कोटी डॉलर्स), ड्रीम 11 (15 कोटी डॉलर्स), फ्लिपकार्ट (30 कोटी डॉलर्स), हायक मेसेंजर (15 कोटी डॉलर्स), ओला (50 कोटी डॉलर्स) आणि स्विगीमध्ये ( 50 कोटी डॉलर्स) मध्ये गुंतवणूक केली आहे.

जटिल व्यवसाय भागीदारी
येथे हे सांगणे महत्वाचे आहे की, या चिनी कंपन्या या प्लॅटफॉर्मचे एकमेव मालक नाहीत. बर्‍याच भारतीय आणि गैर -चिनी गुंतवणूकदार या कंपन्यांमधून जास्तीत जास्त मेजोरिटी कंट्रोलमध्ये ठेवतात. त्यामुळे त्यांना चीनी किंवा गैर-चीनी असे वर्गीकरण करणे अवघड होते.

तज्ज्ञांच्या मते, भारतीय स्टार्टअपला मोठ्या प्रमाणात परदेशी गुंतवणूकदारांकडून पैसे दिले जाण्याचे एक मोठे कारण म्हणजे बाजारपेठ तयार करण्यामध्ये सुरूवातीस मोठा धोका असतो.

गेटवे हाऊसच्या अहवालात म्हटले आहे की, “भारतातील बहुतेक उद्योजक-भांडवलदार श्रीमंत व्यक्ती / कौटुंबिक कार्यालये आहेत – आणि स्टार्टअपच्या सुरुवातीच्या तूटसाठी आवश्यक असलेल्या 10 कोटी डॉलर्सची वचनबद्धता ते घेऊ शकत नाहीत.” उदाहरणार्थ, पेटीएमला वित्तीय वर्षात 3,690 कोटी रुपयांचे नुकसान झाले, तर फ्लिपकार्टला त्याच वर्षी 3,837 कोटी रुपयांचा नुकसान झाले. अशा परिस्थितीत पाश्चात्य आणि चिनी गुंतवणूकदारांसाठी भारतीय स्टार्ट-अप जागा मोकळी राहिली आहे.

इतर चिनी प्लॅटफॉर्म
चीनमधील आणखी एक प्रमुख उपस्थिती टिकटॉक आहे, ज्यांचे 20 कोटीपेक्षा जास्त ग्राहक आहेत आणि त्यांनी भारतीय बाजारात यूट्यूबला मागे टाकले आहे.

टिकटॉकची मूळ कंपनी बीजिंग आधारित तंत्रज्ञान कंपनी बाईटडान्स आहे. हा समूह नुकताच भारतात चीनी-विरोधी सामग्रीवर सेन्सॉर केल्याबद्दल चर्चेत आला आहे. मोबाइल डेटा आणि अ‍ॅनालिटिक्स प्लॅटफॉर्म ‘अ‍ॅप एनी’ च्या 2019 च्या रिपोर्टच्या अहवालानुसार, “भारतातल्या टॉप अ‍ॅप डाउनलोडपैकी 50 टक्के डाउनलोड यूसी ब्राउझर, शेअरलाईट, टिकटॉक आणि व्हिगो व्हिडिओ इत्यादी चीनी गुंतवणूकीवर होते.” ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागांमध्ये या अनुप्रयोगांचा महत्त्वपूर्ण युजर्स बेस आहे.

चीनी हार्डवेअर
चिनी कंपन्या हार्डवेअरच्या जागेवर आणखी वर्चस्व गाजवतात. ग्लोबल बिझिनेस अॅनालिसिस फर्म काउंटरपॉईंट रिसर्चच्या मते, “2019 च्या पहिल्या तिमाहीत भारतीय स्मार्टफोनच्या बाजारपेठेतील चिनी ब्रॅण्डचा बाजारातील रेकॉर्ड 66 टक्के झाला.”

चीनी फोन ब्रँड झिओमी, व्हिवो आणि ओप्पो हे भारतात घराघरात जाणारी नावे आहेत. तथापि, चीनमधील अग्रगण्य फोन कंपन्यांपैकी एक, शाओमीने घोषणा केली आहे की ती आपली काही मॉडेल्स भारतात तयार करीत आहे.

गुंतवणूकीचे अनेक मार्ग
गुंतवणूकीत वाढत्या अडचणींमुळे चिनी ब्रँड ओळखणेही कठीण आहे. गेटवे हाऊसच्या अहवालात असे म्हटले आहे की, काही चिनी निधी भारतात सिंगापूर, हाँगकाँग, मॉरिशस इत्यादी कार्यालयांतून आपली गुंतवणूक करतात. “उदाहरणार्थ, अलिबाबाने पेटीएममध्ये अलिबाबा सिंगापूर होल्डिंग्ज प्रायव्हेट लिमिटेडच्या वतीने केलेली गुंतवणूक. ही भारताच्या सरकारी आकडेवारीत चिनी गुंतवणूक म्हणून नोंद झाली नाही. ”

चीनमधील बर्‍याच हार्डवेअर, इलेक्ट्रॉनिक वस्तू आणि गृहोपयोगी वस्तू खुल्या बाजारात विकल्या जातात, ज्यावर कोणत्याही ब्रँड नाव नाही जेणेकरुन ते ओळखता येतील.

पोलीसनामा न्युज आता टेलीग्रामवर... आमचं चॅनेल (@policenamanews) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
WhatsAPP
You might also like