Chanakya Niti : अशा 5 ठिकाणी कधीही असू नये घर, निर्माण होऊ शकते समस्या

पोलीसनामा ऑनलाइन : आचार्य चाणक्य यांनी नीतिशास्त्र (चाणक्य नीती) मध्ये जीवन साधे आणि यशस्वी करण्यासाठी अनेक सूचना दिल्या आहेत. आचार्य चाणक्य यांनी एका श्लोकाद्वारे अशा गोष्टी नमूद केल्या आहेत, ज्या ठिकाणी 5 गोष्टी नसतात अशा ठिकाणी निवासस्थान नसावे. चाणक्य म्हणतात की, ज्या ठिकाणी लोकांना उपजीविका मिळत नाही अशा ठिकाणी लोकांना भीती, लज्जा, उदारता आणि देणगी देण्याची प्रवृत्ती नसते, अशा पाच जागी एखाद्याने निवासस्थान बनवू नये.

लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं त्यागशीलता।
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्तत्र संगतिम् ॥

या श्लोकाद्वारे आचार्य चाणक्य यांनी त्या पाच ठिकाणांविषयी सांगितले आहे….

– जिथे उपजीविका किंवा उपजीविकेचे कोणतेही साधन किंवा व्यवसाय परिस्थिती नाही.
– जेथे लोकांमध्ये कोणत्याही प्रकारची सार्वजनिक लाज आणि भीती नसते.
– जेथे परोपकारी लोक नाहीत आणि ज्या ठिकाणी त्यागाची भावना नाही.
– जेथे लोकांना समाज किंवा कायद्याची भीती नसते.
– लोकांना दान कसे करावे हे माहीत नसते.

1) आचार्य चाणक्य म्हणतात की, ज्या ठिकाणी उदरनिर्वाहाची साधने नसतात व उपजीविकेच्या व्यापाराची साधने नसतात अशा ठिकाणी व्यक्तीने वास्तव्य करू नये. वास्तविक, एखादी व्यक्ती रोजीरोटीशिवाय आपले जीवन व्यवस्थित जगू शकत नाही. म्हणूनच जगण्यासाठी, व्यापार किंवा उपजीविकेची कोणतीही साधने असतील तेथे स्थान निवडले पाहिजे.

2) चाणक्य म्हणतात की, ज्या ठिकाणी सार्वजनिक किंवा कोणत्याही प्रकारची भीती नाही अशा ठिकाणी राहू नये. चाणक्य म्हणतात की, देव लोक आणि इतर जगावर लोक विश्वास ठेवतील आणि सामाजिक आदर वाटेल. जिथे समाज सभ्य असेल तिथे संस्कृतीचा विकास होईल. म्हणूनच, आपण सार्वजनिक ठिकाणी लाज वाटण्यासारख्या ठिकाणी नेहमीच राहावे.

3) चाणक्य यांच्या म्हणण्यानुसार जेथे परोपकारी नाहीत आणि बलिदानाची भावना नाही अशा ठिकाणी राहणे टाळले पाहिजे. अशा ठिकाणी राहून माणसाला फक्त त्रास होतो. चाणक्य म्हणतात की, आपण नेहमी अशा ठिकाणी राहायला पाहिजे जिथे लोकांना परोपकार आणि कार्यक्षमतेची भावना असेल.

4) चाणक्य म्हणतात की, जिथे लोकांना समाज आणि कायद्याचा धाक नाही, त्यांनी अशा ठिकाणी राहू नये. अशा ठिकाणी राहून मनात असुरक्षिततेची भावना येते. चाणक्य म्हणतात की, माणसाने स्वत:च्या स्वार्थासाठी आपला कायदा मोडू शकेल अशा ठिकाणी राहावे आणि इतरांच्या हितासाठी काम करून समाजसेवाही करावी.

5) आचार्य चाणक्य म्हणतात, की जेथे लोकांना दान देण्याची भावना नसते, अशा ठिकाणी राहू नये. देणगी केवळ पुण्यप्राप्तीकडे नेणारीच नाही तर विवेकही शुद्ध आहे. चाणक्य म्हणतात की, देणगी देण्याची भावनादेखील एकमेकांच्या आनंदात आणि दु: खामध्ये काम करण्याची भावना प्रतिबिंबित करते.

You might also like