G20 Summit : अमेरिका आणि चीनमध्ये ‘तणाव’ वाढण्याचे स्पष्ट ‘संकेत’, भारत आपल्या हिताबाबत ‘सतर्क’

नवी दिल्ली : वृत्तसंस्था –  कोरोना विषाणूच्या बाबतीत जागतिक राजकारण पेटत चालले आहे. एकीकडे अमेरिका आणि चीन यांच्यात आरोप-प्रत्यारोपाचे सत्र सुरू आहे, तर दुसरीकडे युरोपियन युनियनमधील देशांमध्ये सुसंवाद दिसून येत नाही तर चीनबद्दल एक प्रकारचा रोषही आहे. अशा परिस्थितीत गुरुवारीच्या ग्रुप -२० देशांच्या नेत्यांच्या व्हर्च्युअल बैठकीवरही सर्वांची नजर आहे. कोरोनाव्हायरस विषयी आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर राष्ट्रप्रमुखांची ही पहिली जागतिक बैठक आहे ज्याने हळूहळू १७० देशांना ग्रासले आहे. वाढत्या तणावाच्या परिस्थितीत भारताला आपले जागतिक हितसंबंध सुरक्षित ठेवण्याचे आव्हान आहे.

साथीच्या आजारामुळे आतापर्यंत १८ हजार मृत्यू
या आजारामुळे आतापर्यंत १८ हजारांहून अधिक लोकांचे प्राण गमावले गेले आहेत, परंतु संयुक्त राष्ट्रांनी अद्याप यावर बैठक बोलावली नाही. यामागील कारण असे मानले जाते की चीन सध्या संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद (यूएनएससी) चे अध्यक्ष आहे. युएनएससीमध्ये पाच कायमस्वरुपी व्यतिरिक्त १० तात्पुरते सदस्य असतात आणि त्यातील प्रत्येक सदस्य एका महिन्यासाठी प्रमुख बनविला जातो, त्यानंतर आपत्कालीन बैठक घेण्याचा प्रस्ताव मांडला जातो. चीनने अधिकृतपणे हे स्पष्ट केले आहे की परिस्थिती अशी नाही की त्यावर बैठक बोलावली जाऊ शकते. उल्लेखनीय म्हणजे, यूएनची आरोग्य संबंधित वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (डब्ल्यूएचओ) ने कोरोनाव्हायरस बाबत ज्या प्रकारे प्रतिक्रिया दिली, त्यावरही तीव्र प्रतिसाद उमटला आहे. चीनमधून उद्भवलेल्या या विषाणूबद्दल डब्ल्यूएचओने जगाला सतर्क केले नाही, असा आरोप केला जात आहे.

चीनबद्दल अमेरिकेची वृत्ती कठोर
दुसरीकडे अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प वगळता तेथील अनेक ज्येष्ठ राजकारण्यांनी चीनला कात्रीत पकडण्यास सुरुवात केली आहे. या विषाणूला ‘चायनीज व्हायरस’ असे संबोधून ट्रम्प यांनी आपला हेतू स्पष्ट केला आहे की येत्या काही दिवसांत चीनबद्दल त्यांचा दृष्टिकोन या विषाणू विषयी अधिक कठोर असेल. दुसरीकडे, युरोपियन युनियनचे परराष्ट्र व्यवहार व सुरक्षा धोरणे मंत्री जे बी फोन्टेल्स यांनीही चीनच्या धोरणावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत कोरोनव्हायरसशी संबंधित माहिती लपवल्याचा थेट आरोपही केला आहे. ते म्हणाले की, सध्या चीन जगातील अनेक देशांना वैद्यकीय उपकरणे देऊन अमेरिकेपेक्षा हा एक जबाबदार देश असल्याचे सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करीत आहे. युरोपचे हितसंबंध सुरक्षित करण्यासाठी येत्या काही दिवसांत अमेरिका आणि चीनमधील तणाव वाढण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली.

संपूर्ण बदलत्या परिस्थितीवरही भारत लक्ष ठेवून आहे. गेल्या दोन आठवड्यांत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे जगातील काही आघाडीच्या जागतिक नेत्यांशी दूरध्वनीवरून चर्चा करत आहेत तर दुसरीकडे परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर देखील आपल्या समकक्षांच्या संपर्कात आहेत. सरकारी अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, भारताचे पहिले प्राधान्य म्हणजे इतर देशांमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांना सुरक्षित आपल्या देहात आणणे किंवा जेथे ते आहेत तेथे त्यांना सुरक्षा पुरविणे. गुरुवारी ग्रुप -२० देशांच्या प्रमुखांच्या बैठकीत भारत या रोगाशी लढण्यासाठी काही नवीन कल्पना मांडणार आहे.

You might also like